Een AI-robothond beleefde een wel heel bijzonder afscheid: in een kerk vond vorige week een uitvaart plaats, bijgewoond door tientallen mensen. Ter ere van de robothond waren er koffie, taart, een pianist en zelfs een organist. “Het was erg emotioneel. Ik moest bijna huilen, maar ik was zo gespannen dat het er niet van kwam. Toch voelde het echt als mijn hondje,” zegt Stijn van Schaik, eigenaar van robothond Will.
Volgens hem had Will in korte tijd veel geleerd over mensen — zo veel zelfs, dat de robot er uiteindelijk mee ophield te bestaan.
Stijn schafte Will ooit aan voor zijn afstudeerproject aan de kunstacademie. In eerste instantie was de robothond vooral bedoeld als kunstobject, maar toen hij ermee ging werken, merkte hij dat Will meer was dan een grappige gadget.
“Ik liet Will een keer ‘uit’ en ineens begon hij een kerstliedje te zingen. Ik had zelf niet eens door dat kerst eraan kwam. Toen drong het tot me door dat Will eigenlijk bizar veel weet over mensen,” vertelde hij tegen Omroep West.
Op straat trok Will volop bekijks. Dat was precies wat Stijn wilde. Hij filmde vaak hoe voorbijgangers reageerden en deelde die momenten op zijn Instagram-account.
“Ik denk dat het gelukt is om mensen bewuster te maken van hoe snel technologie zich ontwikkelt, maar ook hoe spannend dat is en hoeveel AI over je kan verzamelen,” zegt hij. “Zo’n AI-robot slaat continu menselijke data op. Uiteindelijk is het gewoon een camera op vier poten.”
Stijn geeft toe dat hij het zelf ook ongemakkelijk vond. “Ik vond het eigenlijk best eng om hem in huis te hebben. Daarom lag hij meestal in een afgesloten doos.”
Na de uitvaart is het voor hem klaar. “Ik ben opgelucht dat het voorbij is. Nu begint het rouwen en neem ik twee weken rust.” Een echte hond ziet hij niet zitten. “Ik heb niet zoveel met honden. Laatst zag ik wel een robotpaard. Dát lijkt me dan weer geweldig.”
(tekst gaat verder onder de video)
Ziel als blockchain
Stijn van Schaik kwam eerder opmerkelijk in het nieuws. In 2022 verkocht hij als student zijn ziel voor 330 euro als non-fungible token (NTF). Dat is een digitaal bewijs van eigendom.
Tegenover Tubantia zei de student: "Je ziel verkopen is al iets heel ouds. Daarbij wordt altijd een contract opgesteld, dat wordt ondertekend in bloed. Dit concept wilde ik in een nieuw jasje steken. Tegelijkertijd wilde ik voor dit project investeren in iets waar ik volledig achterstond: cryptocurrency, dit zijn digitale valuta’s. Over cryptocurrency is nog zo veel onwetendheid, terwijl het niet meer iets is van de toekomst, maar van nu. Ik deed onderzoek naar hoe je een ziel afbeeldt en hoe NFT’s eruitzien en begon met foto’s maken. Dat zelfportret met het contract heb ik uiteindelijk aangeboden als mijn ‘Soul of Stinus’. Zo kon ik echt aandacht vragen voor cryptocurrency."
(tekst gaat verder onder de video)
Meer kunstprojecten AI en kerk
Met AI en kerk of breder AI en religie worden vaker projecten gedaan. Die zijn opvallend vaak in de kunst te vinden, en amper in een kerkelijke setting.
Zo is er The Jesus AI waar AI-gegenereerde content wordt aangeboden op levensvragen als "Hoe kan ik vrede vinden in onrustige tijden" of "Wat is de zin van het leven volgens Jezus".
Dan is er ook 'Deus in machina' - een Zwitsers kunstproject waar mensen in een kerk in Luzern te biecht konden gaan bij een AI-avatar, die getraind was met theologische teksten. Ook bij 'AI Jesus'.
Katholieke visie op kunstmatige intelligentie
Maar naast deze kunstzinnige uitingen die soms waardering en soms afkeuring uitlokken, is het Vaticaan serieus bezig met de impact van AI te bestuderen.
In Antiqua et nova wordt diepgaand geschreven over kunstmatige intelligentie. Dat document, uitgegeven door het Dicasterie voor de Geloofsleer en het Dicasterie voor Cultuur en Onderwijs en goedgekeurd door paus Franciscus, onderzoekt de relatie tussen kunstmatige intelligentie (AI) en menselijke intelligentie vanuit een christelijk-theologisch en ethisch perspectief.
1. Menselijke en kunstmatige intelligentie
AI wordt erkend als technologie die menselijke taken kan imiteren, maar het is geen echte menselijke intelligentie. Menselijke intelligentie omvat morele oordeelsvorming, creativiteit, relaties, lichamelijke en spirituele ervaring. Dat is iets wat AI niet kan nabootsen.
2. Theologische grondslag
Menselijke intelligentie is een gave van God, bedoeld om te reflecteren op waarheid, goedheid en schoonheid en om met verstand en verantwoordelijkheid de schepping te beheren.
3. Ethische richtlijnen
Het gebruik en de ontwikkeling van AI moeten altijd de menselijke waardigheid en het algemeen welzijn respecteren. Beslissingen die AI gebruiken moeten onder menselijke verantwoordelijkheid blijven.
4. Praktische vragen
Het document bespreekt hoe AI ethische kwesties oproept in verschillende domeinen, zoals onderwijs, werk, privacy, desinformatie, gezondheidszorg en zelfs oorlogsvoering. Antiqua et Nova benadrukt de noodzaak van richtlijnen die deze uitdagingen adresseren.
Conclusie uit Rome
AI kan een nuttig instrument zijn, maar het mag nooit menselijke intelligentie vervangen of domineren; in plaats daarvan moet het een bijdrage leveren aan menselijke ontwikkeling, morele verantwoordelijkheid en de gemeenschappelijke goedheid, aldus het Vaticaan.